•  
    Zichtlijnen-onderzoek: Podiumtechnici zwaar belast, maar ook tevreden

    Eric de Ruijter heeft voor Zichtlijnen een inventariserend onderzoek gedaan naar de beleving van werkbelasting onder de werkenden in en rondom de podiumtechniek.

    Lees meer

  •  
    Game over on stage, Rebecca van Vuure, Zichtlijnen 172, mei 2017

    Explorer/Prometheus ontketend is een coproductie van het in ‘scientific fiction’ gespecialiseerde Vlaamse CREW en het Rotterdamse performancecollectief Urland. Met een motiontrackingsysteem en een oneigenlijk gebruikte game engine bouwen ze ter plekke een soort Second life.

    Download

  •  
    Walhalla vol met mengtafels, Frans Roovers, Zichtlijnen 171, maart 2017

    De gelegenheid om meer dan twintig mengtafels naast elkaar te zien doet zich niet zo vaak voor. Op de VPT Vakmeeting Audio in de Ziggo Dome in december kon het. Frans Roovers is erbij en deelt de belangrijkste inzichten.

    Download

  •  
    Dossier: Special Effects, Zichtlijnen 171, maart 2017

    De sofatruc van Herbert Janse
    Herbert Janse over dienstbare en dienende effecten.

    Een vak dat je vooral in de praktijk leert
    Vanuit Wolvega levert en maakt voormalig clown Henk de Vries alle denkbare speciale effecten op maat met zijn bedrijf Elementum FX.

    Horror: Split second illusies en liters bloed
    Het veelgeprezen Horror van het gezelschap van Jakop Ahlbom is alweer halverwege het derde seizoen en tourt nu zelfs over de hele wereld.

    Download

  •  
    On tour zonder artiest, Coen Jongsma, Zichtlijnen 171, maart 2017

    Als grenzen verleggen de essentie van cabaret is, dan hield Micha Wertheim zich daar met zijn laatste show perfect aan. Want: hij was er niet. Zijn technici maakten samen met het publiek de voorstelling. Dat betekende naast licht, geluid en decor soms óók crowd control.

    Download

  •  
    KUNSTGREPEN: Goed gerichte woede, Gerbrand Borgdorff, Zichtlijnen 171, maart 2017

    Amphitryon is een stuk van de Franse schrijver Molière, gebaseerd op een blijspel van de Griekse schrijver Plautus en daarmee in feite een eeuwenoude in-de-kast-uitde- kast met veel liefde, veel misverstand en een goed einde.

    Download

  •  
    Van arbo naar artistiek, Eric de Ruijter, Zichtlijnen 171, maart 2017

    Het is nu tien jaar geleden dat de handtrekkenwand werd verboden. Een besluit met ingrijpende gevolgen. Wat heeft dit ons gebracht en wat ligt er nog in het verschiet? Eric de Ruijter maakt de balans op.

    Download

  •  
    Aan het werk, Coen Jongsma, Zichtlijnen 170, januari 2017

    Gistermiddag om vijf uur ging de klep dicht in Arnhem. Belichter Emile van Gils sjouwt een plank uit de wagen; een onderdeel van het middeleeuwse decor van de voorstelling Hoe de grote mensen weggingen en wat er daarna gebeurde van Het Zuidelijk Toneel.

    Download

  •  
    Dossier: Veiligheid, Zichtlijnen 170, januari 2017

    Bickt- en Boeh-geroep, Koen Koch
    Mag een hoofd techniek zijn eigen hijsinstallatie keuren, of moet er een Sachverständige worden ingevlogen? Of heb je toch een NoBo nodig? Kersvers hoofd techniek Koen Koch ging op onderzoek uit.

    ‘Helm op, werkschoenen aan! Hij staat te kijken!’, Maud Mentink
    Oud-brandweerman Rob van den Puttelaar werkte jarenlang als veiligheidsdeskundige van de RAI. Tegenwoordig adviseert hij onder meer bij de grote feesten van ID&T. Wat betekent veiligheid voor hem en zag hij de veiligheidscultuur door de jaren heen veranderen? Portret van een bevlogen vakidioot. 

    Nieuw paspoort voor hoogtewerkers, Eric de Ruijter
    Niemand wil gevaarlijk werken, zeker niet boven op trussen en spanten. Maar hoe toon je aan dat je veilig werkt? Een nieuw pasje moet daarbij helpen. Vooral voor zelfstandigen biedt het uitkomst.

    Download

  •  
    Drones dansen het theater binnen, Eric de Ruijter, Zichtlijnen 170, januari 2017

    Ze bezorgen pizza’s, verjagen vogels en zijn de kekke opvolgers van radiografisch bestuurbare vliegtuigjes. Maar theatermakers zouden geen theatermakers zijn als ze voor drones geen kunstzinnigere toepassing zouden bedenken. Eric de Ruijter duikt in deze vliegende techniek boven het podium.

    Download

  • Opinie: Geen gehannes, alstublieft, Coen Jongsma, Zichtlijnen 2017

    Toegankelijkheid moet niet afhankelijk zijn van Europese verdragen of mondige individuen, 
    vindt Coen Jongsma. Het hoort gewoon bij onze publieksfunctie.

    Download

  •  
    Vrachtwagens met een eigen wil, Leonard van den Berg, Zichtlijnen 169, november 2016

    Met Groot wild plaatste theatergezelschap Afslag Eindhoven deze zomer mens tegenover machine. Een stierengevecht met trucks, boordevol techniek en op afstand bediend. “Het bleek verrassend makkelijk om je de vrachtwagen voor te stellen als een levend wezen.”

    Download

  •  
    Kunstgrepen: ‘Bloed en hersenen van het dode kind druipen langzaam naar beneden’, Gerbrand Borgdorff, Zichtlijnen 169, november 2016

    VPT-erelid Dhian Siang Lie zei ooit: “Podiumtechniek bestaat niet. Er bestaat alleen techniek, en die kun je toepassen op een podium.” Dus waarom zou je enkel naar middelen grijpen die voor theater bedoeld zijn? Kunst vraagt om een vrije geest – het verlangde effect soms om een verrassende oplossing.

    Download

  •  
    Opinie: Daar wel, waarom hier niet? Laura van Haperen, Zichtlijnen 169, november 2016

    De boete voor de Nationale Opera & Ballet blijft de gemoederen bezighouden. Laura van Haperen onderzocht hoe de zaak in het buitenland beoordeeld zou worden en komt tot een interessante conclusie.

     

    Download

  •  
    Opinie: de zaak tussen Nationale Opera & Ballet en het Ministerie van SZW, Frits van den Haspel, Zichtlijnen 168, september 2016

    In de zaak tussen Nationale Opera & Ballet en het Ministerie van SZW over valgevaar is uitspraak gedaan. Is er nu meer duidelijkheid? Frits van den Haspel plaatst daar stevige vraagtekens bij.

    Download

  •  
    De Waldvogel achter een hek, Eric de Ruijter, Zichtlijnen 167, juli 2016

    Advocaten van de Arbeidsinspectie en Nationale Opera & Ballet staan in de rechtszaal tegenover elkaar rond de vraag of je de risico’s van werken op hoogte kunt ondervangen met grondig repeteren of dat je altijd hekken moet plaatsen. Voor Nationale Opera & Ballet is het een principiële zaak. Als het repeteren als maatregel niet wordt toegestaan, heeft dat gevolgen voor de hele sector.

    Download

  •  
    Elf keer bouwen en breken, Rebecca van Vuure, Zichtlijnen 167, juli 2016

    Decors bouwen en breken, en niets meer dan dat. Als voorstelling. Wat voor menig technicus een dagdroom is, nam Theatercollectief Schwalbe serieus. Ze bouwen in de nachtelijke urenelf verschillende decors op en breken ze weer af. ‘Slapen mag.’ 

    Download

  •  
    Een veelvoudige virtuele trein, Thea Derks, Zichtlijnen 166, mei 2016

    In 2013 presenteerde het Holland Festival Sunken Garden, de ‘eerste 3D-opera’, waarin Michel van der Aa live zangers combineerde met in 3D gefilmde personages. In zijn nieuwste opera Blank Out gaat de componist/filmer/regisseur een stap verder. Hij combineert nu live op het podium geschoten 3D beelden met reeds opgenomen 3D materiaal. Van der Aa’s rechterhand Frank van der Weij kijkt er tevreden op terug: ‘De bezoekers hadden een waardevolle emotionele ervaring.’

    Download

  •  
    Verder zonder var, Eric de Ruijter, Zichtlijnen 166, mei 2016

    Het verdwijnen van de var en de invoering van een systeem van modelovereenkomsten roept bij zzp’ers en werkgevers onzekerheid op. Dat is niet per se nodig. Als er weinig twijfel is over de zelfstandigheid is zelfs een modelovereenkomst niet verplicht. En omdat het ook voor de Belastingdienst nog lang niet duidelijk is hoe een en ander gaat uitpakken zal er in het overgangsjaar, dat op 1 mei begint, nog niet worden gehandhaafd.

    Download

  •  
    Verbouwen tussen de bedrijven door, Koen Koch, Zichtlijnen 166, mei 2016

    Er zijn goede redenen om ingrijpende werkzaamheden buiten het seizoen te plannen. Maar in de praktijk wordt er ook in het seizoen flink aan de installaties gewerkt. Soms omdat het moet, soms omdat het kan. Koen Koch bespreekt drie praktijkgevallen en noteert vijf tips.

     

    Download

  •  
    Geen zorgen om Borgen, Eric Korsten, Zichtlijnen 165, maart 2016

    De theaterversie van de eerste twee seizoenen van de tv-serie Borgen vraagt het uiterste van de logistieke en productionele vermogens van het gezelschap. In januari zijn de voorbereidingen in volle gang.

    Download

  •  
    Veel regen, heel veel regen, Maud Mentink, Zichtlijnen 164, januari 2016

    Van een regeninstallatie in een voorstelling kijken we nauwelijks nog op. Voor De Stille Kracht hing Toneelgroep Amsterdam een beweegbare brug van vijf ton in de kap en verwerkte daarin zeven verschillende watereffecten. En: ‘Al dat water bleek toch behoorlijk wat geluidsoverlast te veroorzaken.’

    Download

  •  
    Onbegrensde risicofantasieën, Koen Koch, Zichtlijnen 164, januari 2016

    Soms gaat er in een project veel aandacht naar het in kaart brengen en bestrijden van bijna niet bestaande risico’s. Koen Koch roept op om reëel te blijven. We zijn al behoorlijk veilig. En we maken kunst.

    Download

  •  
    Zaagsel, leem en tafeltennis, Maud Mentink, Zichtlijnen 164, januari 2016

    Tromgeroffel … ‘Hij heeft het gehaald! Applaus!’, schalt het door Theater Carré. Het publiek kijkt verbaasd op; de arme man moet nog springen. Achter de geluidstafel steekt een Koreaan zijn duim op. Hij heeft geen idee welk bandje hij zojuist in de cassettespeler heeft gedaan. Bij Hans Petter, manager techniek, staan dan al de tranen in de ogen van het lachen.
    Laatste zin intro moet worden: ‘Ik kijk ieder jaar naar het Wereldkerstcircus uit, en ben ook
    ieder jaar weer opgelucht wanneer het achter de rug is.’ I

    Download

  •  
    Een schuimende zee van galm, Jorg Schellekens, Zichtlijnen 163, januari 2016

    Geluidsontwerper Gareth Owen is nog geen veertig en leverde vorig jaar reeds zijn 250e ontwerp voor een commerciële musical af. De productie in kwestie was Moeder ik wil bij de revue in het Utrechtse Beatrix Theater. Owen is hier momenteel weer terug voor een nieuwe productie, The bodyguard. De bekende film uit 1992 is bewerkt tot een musical en wordt door Stage Entertainment in Nederland uitgebracht in een regie van Carline Brouwer.

    Download

  •  
    Dossier: Duurzaamheid, Zichtlijnen 163, november 2015
    • De lange weg naar groene podia
    • Parade en De Veste over hun leds
    • Duurzaamheid voor dummies: negen tips

    Download

  •  
    Korea kijkt mee door Hans-Willem de Haan, Zichtlijnen 162, september 2015

    Opera- en ballethuizen zorgen tegenwoordig zelf voor hun uitzendingen. Bieden webcasts over internet de route naar internationale ontsluiting? En zo ja, kunnen ook kleinere podia via dit nieuwe medium op zoek naar een groter publiek?

    Download

  •  
    Proefkonijnen in ledlicht door Henk van der Geest, Zichtlijnen 162, september 2015

    Dat leds zuinig in gebruik zijn wordt door niemand betwist. Maar bij toepassing in de professionele praktijk mogen er wat meer vragen worden gesteld. Over het gebruiksgemak, de esthetische kwaliteit en gezondheid. Henk van der Geest stelt deze vragen. Wie geeft de antwoorden?

    Download

  •  
    Een geliefde schrappost door Martin Hendriksma, Zichtlijnen 162, september 2015

    Vanwege de bezuinigingen op cultuur staan de uitgaven aan theaterdecors onder druk. Marieke Smits onderzocht hoe theatergezelschappen daarmee omgaan. Een van de opvallende conclusies: er worden minder vergelijkende offertes aangevraagd.

    Download

  •  
    Aan het Werk: Job Woudstra door Martin Hendriksma, Zichtlijnen 162, september 2015

    ‘Het is mijn negentiende’, bekent Job Woudstra (46). ‘En de eerste zes Parades heb ik als theaterbezoeker gezien.’ Hij is een van de drie faciliterende huistechnici, zeg maar de haarlemmerolie van het rondtrekkend theaterfestijn dat deze zomer 25 jaar bestaat.

    Download

  •  
    Toneelmeester op toneel door Ruud Buurman, Zichtlijnen 161, juli 2015

    Ruim vijfentwintig jaar zat het in zijn achterhoofd, als een project dat hij ooit eens zou gaan doen. Dat ‘ooit’ is nu gekomen. Toneelmeester Gé van Berkel treedt uit de schaduw en staat aan het begin van het nieuwe seizoen in zijn eigen Theater aan de Parade in Den Bosch, zes avonden op de planken met Gilles, een monoloog van Hugo Claus. ‘Het is een ware krachttoer.’

    Download

  •  
    Puccini tussen de vleermuizen door Aaltje Atsma, Zichtlijnen 161, juli 2015

    Waar kun je naar de opera op de plek waar die geschreven is? In het plaatsje Torre del Lago Puccini, in Toscane, Italië. Aaltje Atsma haalt herinneringen op aan het vervallen podium én het state of the art theater dat ervoor in de plaats kwam.

    Download

  •  
    Gehoorconvenant: te weinig daden door Martin Hendriksma, Zichtlijnen 161, juli 2015

    Poppodia stellen zich terughoudend op tegenover de uitvoering van het Convenant preventie gehoorschade muzieksector. Als ‘regelaar’ binnen de VVEM vreest Willem Westermann kritische Kamervragen over het uitblijven van vooruitgang.

    Download

  •  
    Honderd keer uitvergroot door Coen Jongsma, Zichtlijnen 161, juli 2015

    In De stad der blinden heerst blindheid als besmettelijke ziekte. Video-ontwerper Arjen Klerkx en geluidsontwerper Pim van den Heuvel maakten beeld en geluid bij het audiovisuele spektakel. ‘Het leek op het monteren van een complete film, maar dan zonder draaiboek’.

    Download

  •  
    Draai die posters om door Terry Brochard, Zichtlijnen 161, juli 2015

    Hoe beleeft een bezoeker z’n avondje theater? Op die vraag studeerde Terry Brochard aan de TU Delft onlangs af.

    Download

  •  
    Klaar voor windkracht 10 door Eric de Ruijter, Zichtlijnen 161, juli 2015

    Het extremer worden van het weer dwingt zomerfestivals tot scherpere veiligheidsmaatregelen. Niels Peeters, technisch producent bij Mojo, legt uit hoe Lowlands windkracht tien kan doorstaan.

    Download

  •  
    20 Apps voor podiumtechnici door Maud Mentink, Zichtlijnen 160, mei 2015

    In januari bespraken we 25 apps voor podiumtechnici. Daar ontvingen we veel positieve reacties op, daarom bespreken we er graag nog meer!

    Download

  •  
    Flexibel meebewegen door Maud Mentink, Zichtlijnen 160, mei 2015

    Uitzendorganisatie Art Support viert dit jaar zijn vijftienjarig bestaan. Maud Mentink sprak met oprichters Dick Heinz en Grace Jagdewsing over de gevolgen van de recente bezuinigingen, nieuwe wetgeving, en de positie van technici op de arbeidsmarkt. ‘We zien dat technici nu langer bij ons blijven hangen en minder vaak een vast contract aangeboden krijgen dan voorheen.’

    Download

  •  
    Knutselen in HD door Eric de Ruijter, Zichtlijnen 160, mei 2015

    PIPS:lab is een collectief van techneuten, theater- en muziekmakers, dat al 15 jaar interactief muziektheater maakt op basis van zelf ontworpen technologie. In hun nieuwste voorstelling Shadows in the cloud onderzoeken de makers wat je nog meer met al die techniek kunt doen als je je fantasie de vrije loop laat en geen gelikte realiteit wilt fabriceren. 

    Download

  •  
    Machines in plaats van dansers door Antje Grajetzky, vertaling Jos van de Haterd, Zichtlijnen 159, maart 2015

    De Ruhrtriënnale opende in 2014 met het ballet Le Sacre du Printemps. In plaats van levende dansers zag het publiek in Duisburg industriële machines die beendermeel uitstorten.

    Download

  •  
    In-ears in De laatkomer door Maud mentink, Zichtlijnen 158, januari 2015

    De acteurs in De laatkomer van het Noord Nederlands Toneel dragen niet zozeer in-ears om alles goed te kunnen horen, maar eerder om verwarring te zaaien. ‘Met geluid wilden we laten horen wat er in het hoofd van een dementerende omgaat,’ zegt geluidstechnicus Peter Zwart.

    Download

  •  
    Nieuwe boeken: Papieren lessen en Zo, natuurlijk. Natuurkunde voor evenemententechnici door Steven van Galen, Zichtlijnen 158, januari 2015

    Natuurkunde voor evenemententechnici

    Dit is het derde boek in een mooie reeks van Uitgeverij Edusonic. Eerder verschenen de basisboeken over geluid en licht, dit derde deel heet Zo, natuurlijk en heeft als ondertitel Natuurkunde voor evenemententechnici. Over die ondertitel straks meer. Het boek is net als de andere delen bedoeld als schoolboek voor het mboonderwijs en bevat basiskennis voor de podiumtechnicus.

    Zo, natuurlijk. Natuurkunde voor evenemententechnici
    Cees Freriks
    Uitgeverij Edusonic
    ISBN 9789081580755

    Lessen zonder samenhang

    Er zijn genoeg redenen om Papieren lessen een mislukt boek te noemen. Maar dat wil niet zeggen dat er niets zinnigs in staat.

    Papieren lessen
    Frans Strijards
    ISBN 9789064038037
    International Theatre & Film Books

    Download

  •  
    In Joops virtuele stoel door Maud Mentink, Zichtlijnen 158, januari 2015

    Het decor voor Moeder, ik wil bij de revue bestaat voor een groot gedeelte uit ledschermen. Het visualiseren en programmeren van de videocontent gebeurde in de studio van The Unit Showcontrol. ‘Het was alsof we aan het monteren waren in het theater’, zegt Dave van Roon.

    Download

  •  
    Met Oistat in Brazilië door Henk van der Geest, Zichtlijnen 157, november 2014

    In augustus woonde Henk van der Geest een conferentie bij in Brazilië, georganiseerd voor en door drie Oistat werkgroepen. Bij die gelegenheid nam hij na veertien jaar ook afscheid als hoofd van de werkgroep lichtontwerpers.

    Download

  •  
    Dance meets theatre door Coen Jongsma, Zichtlijnen 157, november 2014

    Armin van Buuren verlegt met zijn Intense worldtour de grenzen. Intense is een DJ-show maar ook een zes uur durende theatershow. Coen Jongsma was erbij in Valencia. 

    Download

  •  
    Auteursrecht en lichtontwerpen door Tim van t'Hof, Zichtlijnen 156, september 2014

    Kan een lichtontwerper het auteursrecht gebruiken om zijn belangen te beschermen? Daarover schreef Tim van ‘t Hof zijn scriptie. Dit artikel is daarop gebaseerd.

    Download

  •  
    Technische types in PICNIC door Koen Koch, Zichtlijnen 156, september 2014

    Deze zomer was PICNIC van Theatergezelschap Vis à Vis te zien op hun nieuwe locatie bij het Almeerderstrand. Het publiek kijkt backstage mee met de hilarische inspanningen die daar geleverd worden.

    Download

  •  
    Een opera in een tv-studio door Hans-Willem de Haanen Jos van de Haterd, Zichtlijnen 156, september 2014

    De opera Laika speelde in de Rabozaal van de Stadsschouwburg in een setting met meer dan twintig beeldschermen en een roterende kubus op twintig meter hoogte. Een flinke uitdaging voor de techniek.

    Download

  •  
    Een mobiele kabelbaan door Maud Mentink, Zichtlijnen 156, september 2014

    Dansgezelschap Introdans gebruikt al enkele jaren een kabelbaan met behulp van mobiele afspanpunten in de jeugdvoorstelling Pulcinella. ‘Het is de investering waard geweest,’ zegt toneelmeester Sander Jansen.

    Download

  •  
    Veilig werken met het VCE-certificaat door Eric de Ruijter, Zichtlijnen 155, juli 2014

    Een algemeen erkend, persoonsgebonden certificaat voor veilig werken in de podiumen evenemententechniek. Daar kan niemand op tegen zijn. Het in de bouw verplichte VCA-certificaat is nu aangepast voor onze sector. VCE dus, waarbij de E staat voor Entertainment en de twee andere letters voor Veiligheid en Certificaat. Frank Smit en Rudy de Koning lichten toe.

    Download

  •  
    Achter de schermen bij Anne door Coen Jongsma, Zichtlijnen 155, juli 2014

    Anne is wellicht het grootste project in de Nederlandse theatergeschiedenis. Er is niet alleen een compleet nieuw theater voor gebouwd, de voorstelling zelf is ook van een onalledaagse schaal.

    Download

  •  
    ‘Geluid binnen een uur’ door Jos van de Haterd, Zichtlijnen 155, juli 2014

    Hoe goed je geluidssysteem ook is, als de tijd ontbreekt om het op te bouwen heb je een probleem. Voor het Koninklijk Concertgebouw bedachten Jan Panis en Koen Keevel een oplossing die in een uur gebruiksklaar is.

    Download

  •  
    Active Acoustic Enhancement door Ron Bakker, Zichtlijnen 155, juli 2014

    Download

    Lees meer

  •  
    Gehoorconvenant is een laatste kans door Jos van de Haterd, Zichtlijnen 155, juli 2014

    Genieten van muziek bij live concerten en dance party’s, prima. Zo lang het publiek maar niet met piepende oren naar huis gaat. Dat is het doel van het convenant dat staatssecretaris Martin van Rijn in februari heeft gesloten met podia, festivals en evenementen. Wat zijn die afspraken waard? Welke eisen stelt het convenant aan locaties en festivals?

    Download

  •  
    War Horse door Irmgard Berner, Zichtlijnen 154, mei 2014

    In juni beleeft War Horse zijn Nederlandse première in Carré tijdens het Holland Festival, daarna volgt een tournee door Nederland. De handgemaakte paarden worden op het toneel tot leven gewekt door poppenspelers. Onderstaand artikel mochten we overnemen van ons zusterblad Bühnen Technische Rundschau. In Berlijn staat de voorstelling sinds oktober 2013 in het Theater des Westens. Daar sprak Irmgard Berner met hoofd techniek Andreas Dieckmann over de paarden en het werk van de poppenspelers. 

  •  
    Anne in acht talen door Coen Jongsma, Zichtlijnen 154, mei 2014

    In mei gaat Anne in première. Hoe maak je een toneelstuk toegankelijk voor internationaal publiek? De producent besloot om een vertaalsysteem met iPad mini’s te laten ontwikkelen.

     

    Download

  •  
    Locatietheater in de schouwburg door Marieke Smits, Zichtlijnen 153, maart 2014

    Waar normaal het publiek zit ligt nu een vloer met een zwembad. Op het toneel groeit een bos van varens. Daartussen een transparante wand die de hele toneelopening vult, als een raam waar je doorheen kunt kijken en dat tegelijk een reusachtig projectiescherm is. Van den vos van FC Bergman beleefde in januari zijn Nederlandse première in Amsterdam. Marieke Smits, student aan de Opleiding Techniek en Theater van de AHK, werkte mee aan de voorstelling en doet verslag.

    Download

  •  
    Veiligheid van tijdelijke constructies door Jos van de Haterd, Zichtlijnen 152, januari 2014

    Bij festivals, evenementen en concerten bouwen we podia, tenten, regietorens en tribunes. Hoe zit het met de veiligheid van die constructies? Daarover ging de themadag Evenementen en veiligheidsnormen voor tijdelijke bouwsels op 23 september, georganiseerd door de VPT in samenwerking met de VVEM. Een kleine honderd bezoekers waren te gast bij Ampco Flashlight in Utrecht.

    Download

  •  
    Mobiele brandblusser voor Tsjechov door Sebastiaan Kruijs, Zichtlijnen 152, januari 2014

    Zeer brandbaar folie op het toneel en vuurpotten op de vloer. Hoe ga je daarmee veilig op tournee? Toneelgroep Amsterdam vond een snel inzetbare, mobiele brandblusser met een bijzondere blustechniek.

     

    Download

  •  
    Luisteren naar de Dam door Jorg Schellekens, Zichtlijnen 152, januari 2014

    Historisch verantwoord geluid bij een schilderij van Breitner, dat is te horen in het Amsterdam Museum. Geluidstechnicus van dienst was Arnoud Traa.

    Download

  •  
    Drive-in-theater op de Afsluitdijk door Eric de Ruijter, Zichtlijnen 151, november 2013

    Halverwege de Afsluitdijk, nog net op Friese bodem, maken de theatermakers van Buog en tientallen vrijwilligers de voorstelling Leeghwater. Locatietheater op de meest desolate plek van Nederland.

    Download

  •  
    ‘Dat het zo hard moet is een dogma’ door Koen Koch en Jos van de Haterd, Zichtlijnen 150, september 2013

    Gehoorschade op jonge leeftijd heeft grote gevolgen voor wie het treft. Ook de maatschappelijke kosten zijn hoog. Te lang naar te harde muziek luisteren is schadelijk, of dit nu gebeurt via een oortelefoontje of bij live muziek. In 2011 werd een convenant gesloten waarin een norm staat van 103 dB(A). Maar hoe maak je dat waar? De Nationale Hoorstichting organiseerde een pilot project rond keurmerk Oorveilig

    Download

  •  
    Vijfentwintig jaar Zichtlijnen, en verder! door Jos van der Haterd, Zichtlijnen 150, september 2013

    Vijfentwintig jaar geleden verscheen de eerste nieuwsbrief waaruit het vakblad Zichtlijnen is voortgekomen. Tijd om terug en vooruit te kijken.

    Download

  •  
    Het verhaal achter QLab door Jorg Schellekens, Zichtlijnen 150, september 2013

    QLab werd gemaakt als gratis oplossing voor een klein Amerikaans gezelschap. Nu is het wereldwijd gebruikte software om geluid en video af te spelen vanuit een cuelijst. Christopher Ashworth vertelt zijn verhaal. 

     

    Download

  •  
    Sunken Garden door Coen Jongsma, Zichtlijnen 150, september 2013

    In de jongste opera van Michel van der Aa gaan live actie en 3D-film naadloos in elkaar over. Technisch producent Frank van der Weij over drie jaar voorbereiding, filmen op locatie en speciaal geschreven software. 

    Download

  •  
    Lowtech animatiefilm met hightech software door Eric de Ruijter, Zichtlijnen 149, juli 2013

    TamTam objektentheater maakt al 34 jaar beeldende kunst en beeldend theater dat zij inmiddels over de hele wereld presenteren. Voor het eerst in al die jaren waagt de harde kern, bestaande uit Marije van der Sande en Gérard Schiphorst, zich aan een technisch complexe theatervoorstelling in de vorm van een live animatiefilm. Zichtlijnen was bij de première in de Toneelschuur in Haarlem.

    Download

  •  
    Veiliger werken door verandering van cultuur en gedrag door Louis Bruins en Anke van Es , Zichtlijnen 148, mei 2013

    Louis Bruins deed in 2012 onderzoek bij de Technische Organisatie van Het Muziektheater Amsterdam (TOM) naar de ‘zachte’ aspecten van veiligheid. Zijn onderzoek, dat hij deed in het kader van zijn opleiding veiligheidskunde, sluit goed aan bij het Actieplan Arbeidsveiligheid van de overheid met de ambitieuze doelstelling om het aantal ongevallen met 25 procent te reduceren. 

    Download

  •  
    Film in de theaterzaal: een platte voorstelling met toekomst! door Koen Koch, Zichtlijnen 148, mei 2013

    Meer en meer theaters hebben hun zalen de laatste jaren geschikt gemaakt voor het vertonen van films. De overgang van de bioscopen in 2012 naar volledig digitale distributie en projectie heeft theaters een extra impuls gegeven om te investeren in 2K- of 4K-projectoren en een surroundinstallatie. Een van de doelstellingen is natuurlijk verbetering van de exploitatie. Koen Koch sprak met vier theaters over hun ervaringen.

    Download

  •  
    Bring Your Own Device :To Theatre door Dave van Roon, Zichtlijnen 148, mei 2013

    Bij aanvang van een voorstelling wordt standaard medegedeeld: ‘Vergeet niet uw telefoon UIT te zetten’. Maar wat als we die telefoons aan laten staan? Tot wat voor soort theater kan dat leiden? Deze vraag staat centraal in de afstudeerscriptie van Dave van Roon, student aan de Opleiding Techniek en Theater van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten. 

    Download

  •  
    STREAM door Dave van Roon, Zichtlijnen 149, juli 2013

    Via een livestream dansen studenten in Amsterdam en Toronto met elkaar. Voor Dave van Roon is STREAM zijn afstudeerproject aan de Opleiding Techniek en Theater van de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten. Het publiek in Amsterdam woont de opnames bij van het virtuele deel van de dansvoorstelling en kan live meekijken met Toronto op een eigen device.

    Download

  •  
    Wel brandmelders, geen brandmelding? door Johan Hoogeweg en Joris Kahlert, Zichtlijnen 147, maart 2013

    In de Goudse Schouwburg worden alternatieve brandmelders toegepast waardoor tussen vijf en zeven geen brandwacht in de zaal hoeft te blijven. Die oplossing is beschreven in Zichtlijnen 141. Joris Kahlert en Johan Hoogeweg nuanceren de strekking van dat verhaal. 

    Download

  •  
    Schilderen met rook in een glazen huis door Maud Mentink, Zichtlijnen 147, maart 2013

    Vanuit de zaal zie je glittergordijnen die het toneel afkaderen, een schuine, verhoogde vloer met kunstbont die de orkestbak inloopt en vooral een groot glazen huis van 6 bij 4 meter. Voor de technische ploeg van het Nationale Toneel was dit decorontwerp van Bernhard Hammer voor Drie Zusters een uitdaging om uit te voeren en reisbaar te maken.

    Download

  •  
    Einstein on the beach: een wereld(se) productie door Maud Mentink, Zichtlijnen 147, maart 2013

    In 1976 werd de opera Einstein on the Beach ontwikkeld. Het is nog steeds een moderne voorstelling met een overweldigende kwaliteit. Maud Mentink sprak met Marc Warren (Production Manager) over de totstandkoming van de herneming en wereldtour in 2012-2013, de gebruikte technieken, de technische innovaties na 1976 en natuurlijk ook de samenwerking met Robert Wilson en Philip Glass.

    Download

  •  
    Net of geen net door Sebas van Haperen, Zichtlijnen 146, januari 2013

    Bij valgevaar moet er een vangnet over de orkestbak. Maar wat als er artistieke redenen zijn om hiervan af te wijken? Welke zijn die redenen? Hoe moet het ontvangende theater handelen? Eric Blom van het Nederlands Dans Theater beschrijft de kwestie vanuit zijn gezelschap, Sebas van Haperen geeft zijn visie vanuit de Stadsschouwburg Utrecht.

    Download

  •  
    Shrek de Musical door Maud Mentink, Zichtlijnen 146, januari 2013

    Shrek de Musical staat sinds half oktober in het RAI Theater in Amsterdam. Technisch supervisor Lykle Hemminga en eerste inspiciënt Siemen van der Werf vertellen over de totstandkoming. 

    Download

  •  
    PIPS:lab is hightech met humor door Coen Jongsma, Zichtlijnen 146, januari 2013

    PIPS:lab is een club van vijf creatievelingen die naast allerlei andere hobby’s ook theater maken. Ze combineren technologie met slapstick, schrijven zelf alle software en het publiek kan niet zomaar achteroverleunen.  Coen Jongsma zag DieSpace 3.0 in het Amsterdamse Rozentheater en bezocht de studio van PIPS:lab.

    Download

  •  
    Storing draadloze microfoons, Zichtlijnen 146, januari 2013

    Op 30 november 2012 heeft Agentschap Telecom het bericht op de website geplaatst dat draadloze microfoons met ingang van 1 januari 2013 mogelijk storing gaan ondervinden. Het is de officiële bevestiging van wat onder professionele gebruikers bekend is maar onder het grote publiek nog volstrekt niet.

     

    Download

  •  
    ‘Iets toevoegen wat niet gezegd kan worden’ door Jorg Schellekens, Zichtlijnen 145, november 2012

    Het Paleis van Boem timmert aan de weg met muziek en geluidsdecors voor toneel, film, exposities en dans. ‘Je hebt wel eens dat je achteraf iets hoort en denkt: hoe hebben we dat nou kunnen doen?’

    Download

  •  
    Zakelijk en bevlogen door Jeroen de Leeuw, Zichtlijnen 145, november 2012

    Onlangs verschenen twee publicaties over duurzaamheid in de theatersector. Een zakelijk opgesteld Nederlands rapport en een bevlogen Vlaamse e-publicatie over de noodzaak van een duurzame transitie. Jeroen de Leeuw zoekt de verschillen.

    Download

  •  
    'De voorstelling gaat niet door.' door Koen Koch, Zichtlijnen 145, november 2012

    ‘De voorstelling gaat niet door.’
    ‘Grapje zeker.’
    Dit is de korte dialoog waarin Wim Jansen, medewerker techniek van het Speelhuis, hoorde van de brand die het theater in de as zou leggen. ‘Pas als je het ziet, geloof je het.’

    Download

  •  
    Document schept eindelijk duidelijkheid door Koen Koch, Zichtlijnen 144, september 2012

    Een beetje theater heeft vijftig trekken boven het toneel die snel en geruisloos op en neer bewegen, elektrisch aangedreven en computergestuurd. Hoe zit het met keuring, inspectie en certificering van deze potentieel gevaarlijke machines? Eindelijk ligt er een document dat duidelijkheid probeert te scheppen. Belanghebbenden worden opgeroepen commentaar te geven. 

    Download

  •  
    ZZP’er verhaalt schade na ongeval door Pauline Beran, Zichtlijnen 144, september 2012

    Ruim zeven jaar geleden had een ZZP’er grote pech. Tijdens zijn werk kreeg hij een ongeval als gevolg waarvan hij een been kwijtraakte. Hij stapte naar de rechter om schadevergoeding van de opdrachtgever af te dwingen en hield vol tot de Hoge Raad. Die besliste in maart van dit jaar in zijn voordeel.

    Download

  •  
    Afvalscheiding volgens Vis à Vis door Coen Jongsma, Zichtlijnen 144, september 2012

    HaRT van Vis à Vis is een voorstelling vol visueel spektakel. Coen Jongsma liet zich door technicus Jeroen Henstra rondleiden in de tunnels onder het toneel.

    Download

  •  
    ‘Wanneer mag ik de videobril op?’ door Marloeke van der Vlugt, Zichtlijnen 143, juli 2012

    Marloeke van der Vlugt schrijft over vernieuwende theatervormen die gebaseerd zijn op interactie tussen publiek, performer en technologie. Bij Terra Nova van Crew zoekt zij naar de invloed van technologie op de dramaturgie.

    Download

  •  
    Eerste hulp bij inventariseren risico’s door Maud Mentink, Zichtlijnen 143, juli 2012

    De PodiumRIE is een digitaal hulpmiddel om risico’s te inventariseren. Op dit moment zijn er 130 gebruikers. Tijd voor een evaluatie.

    Download

  •  
    Alles onder Showcontrol door Tiedo Wilschut, Zichtlijnen 142, mei 2012

    Licht en multimedia hangen in het Scheepvaartmuseum aan een omvangrijk showcontrol systeem. Een kleine vierduizend armaturen en enkele honderden videoplayers, projectoren, beeldschermen en touchscreens worden hiermee aangestuurd. Een innovatief railsysteem voorziet alle apparatuur van spanning en elk spotje van DMX.

    Download

  •  
    Ballet in de bioscoop: de techniek door Hans-Willem de Haan, Zichtlijnen 142, mei 2012

    In het vorige nummer schreven we over de live uitzending naar tachtig Europese bioscopen van Notenkraker en Muizenkoning, uitgevoerd door Het Nationale Ballet. In dit artikel richten we ons op de techniek van deze cinemacast.

    Download

  •  
    Geen rookmelders maar brandmelders door Robert Baaij, Zichtlijnen 141, maart 2012

    In Goudse Schouwburg hoeven de brandmelders niet uit. De brand die eind december ‘t Speelhuisin Helmond verwoestte, drukt ons met de neus op een bekend probleem: we gebruiken rookmachines én we hebben automatische brandmelders.

    Download

  •  
    Live ballet in de bioscoop door Hans-Willem de Haan, Zichtlijnen 141, maart 2012

    Op vrijdag 30 december werd het ballet Notenkraker & Muizenkoning live vanuit Het Muziektheater in Amsterdam uitgezonden naar tachtig bioscopen in heel Europa. Hans-Willem de Haan beschrijft hoe de uitzending, ook wel ‘cinemacast’ genoemd, tot stand kwam en waarom dit uitstekend past in de operatraditie.

    Download

  •  
    Planning, de puzzel 2 door Maud Mentink, Zichtlijnen 141, maart 2012

    In de vorige Zichtlijnen spraken we uitvoerig over het werk van de mannen en vrouwen die de technici inplannen en de gewerkte uren bijhouden. Nu gaat het over de software. Welke programma’s zijn er? Welke keuzes worden gemaakt en waarom?

    Download

  •  
    VPT-bedrijfsleden op handelsmissie naar Turkije door Els Wijmans, Zichtlijnen 141, maart 2012

    De VPT heeft in haar buitenlandbeleid opgenomen dat ze voortrekker wil zijn in het deelnemen van haar bedrijfsleden aan internationale handelsmissies. Culturele uitwisseling en handelsmissies zijn uitstekende manieren om Nederlandse bedrijven de gelegenheid te geven te laten zien hoe bijzonder, innovatief en oplossingsgericht zij op het gebied van theateren podiumtechniek zijn. Economische Zaken denkt bij handelsmissies al snel aan waterbouw, maar nooit aan theaterbouw! De VPT wil daar verandering in brengen en heeft EVD Internationaal (onderdeel van Agentschap NL) benaderd om een handelsmissie voor VPT bedrijfsleden te initiëren. Uitgangspunt daarbij is aan te sluiten bij al geplande culturele uitwisselingen en festiviteiten. De viering van 400 jaar handelsbetrekkingen Turkije-Nederland is de eerste gelegenheid voor een VPT handelsmissie!

    Download

  •  
    Mason Live door Jorg Schellekens, Zichtlijnen 140, januari 2012

    In de nieuwe show van Mason vormen video en licht een geheel met de muziek. De twee muzikanten spelen de nummers live met de instrumenten, geluiden en stemmen die op computer staan. Elk element in de muziek correspondeert met een visuele gebeurtenis, waardoor een organisch geheel ontstaat van animaties, licht en muziek. Jorg Schellekens ging kijken in het Haagse Paard van Troje.

    Download

  •  
    Personeelsplanning, de puzzel door Maud Mentink, Zichtlijnen 140, januari 2012

    Planning is het fundament onder elke productie en organisatie in de podiumsector. In Zichtlijnen besteden we daar in 2012 extra aandacht aan. We beginnen dicht bij huis: personeelsplanning. Wie zijn de planners, hoe maken zij keuzes en tegen welke problemen lopen zij aan? Maud Mentink vroeg het aan de vrouwen en mannen die verantwoordelijk zijn.

    Download

  • Duetten met spiegels en sensoren door Dave Gönner , Zichtlijnen 139, november 2011

    Technologie doet de grens tussen toeschouwer en perfomer vervagen. In september ging de voorstelling DUETTEN van Marloeke van der Vlugt in première in het Veem Theater in Amsterdam. Dave Gönner beschrijft de technologie achter de voorstelling.

    Download

  • OTT bestaat twintig jaar door Bastiaan Schoof, Zichtlijnen 139, november 2011

    De eerste en enige vierjarige hbo-opleiding in Nederland die opleidt voor het vak theatertechniek, bestaat twintig jaar. Artistiek leider Eddy Westerbeek kijkt terug en blikt vooruit.

    Download

  • VPT Ledendag 2011 in DeLaMar door Jos van de Haterd, Zichtlijnen 139, november 2011

    De ledendag op 26 september in DeLaMar was met bijna 200 inschrijvingen de drukst bezochte ooit in de geschiedenis van de VPT. De sfeer was vanaf het begin ontspannen en dat bleef de hele dag zo. Eerst was er de algemene ledenvergadering, daarna zagen we presentaties over DeLaMar. Dan een uitgebreide rondleiding en tot slot een buffet. Tussendoor gaven de theatertechnische leveranciers korte presentaties.

    Download

  • James Turrell en de kunst van licht door Henk van der Geest, Zichtlijnen 139, november 2011

    James Turrell is een kunstenaar die werkt met licht en ruimte. Henk van der Geest volgt hem al jaren en zag, of beter onderging zijn nieuwe werk Bindu Shards. Aanleiding voor een artikel over een van de grootste kunstenaars van onze tijd.

    Download

  • Brandveiligheid van decors en doeken door Jos van de Haterd, Zichtlijnen 138, september 2011

    Werkgroep publiceert brancheregeling over brandveiligheid. Eerder dit jaar verscheen de brancheregeling Brandveiligheid van decors, doeken en decoratiemateriaal. Wat staat erin? Wat is het belang ervan? En wat is de status van dit document?

    Download

  • Themadag geluid Soldaat van Oranje door Bert KraaijpoeL, Zichtlijnen 137, juli 2011

    Vijftig deelnemers waren er aan de themadag over geluid in de TheaterHangaar in Katwijk, op 23 mei. Het ging natuurlijk over het geluid en het geluidsontwerp voor Soldaat van Oranje. Geluidsontwerper Jeroen ten Brinke, de eerste geluidstechnici Jos Diergaarde en Chiel Blauw gaven uitgebreide uitleg en demonstraties, net als zendertechnicus Jo Ha Lee Glastra.

    Download

  • Meer zelf bepalen... door Frank Smit en Ruud de Koning, Zichtlijnen 137, juli 2011

    De NEN 3140 gaat over het veilig gebruik van elektrische installaties. Wat betekent dit voor de theatersector? Op 19 mei organiseerde het Nederlands Instituut voor Podiumtechniek (NiPT) een dag over dit onderwerp in de Stadsgehoorzaal in Kampen.

    Download

  • Keuring van theaterinstallaties nut en noodzaak door C. van den Einden en S. Villerius I, Zichtlijnen 137, juli 2011

    Liftinstituut over keuring, inspectie en certificering. De veiligheid van theaterinstallaties is een cruciale factor op en rond de podia. Over de noodzaak van inspecties of keuringen bestaat weinig verschil van mening, en dat certificering zin heeft wordt zelden betwist. Maar wat mag en moet is lang niet altijd duidelijk. De auteurs, beiden werkzaam voor het Liftinsitituut, proberen enige helderheid te scheppen.

    Download

  • Evenement en veiligheid door Willem Westermann, Zichtlijnen 137, juli 2011

    Veel nieuwe normen en instrumenten bij landelijk symposium. Op 12 mei 2011 werd het Nationaal Evenementen Symposium gehouden in het Gelredome, op initiatief van de VVEM (Vereniging Van EvenementenMakers) en de VEHB (Vereniging voor Evenementen en Horeca Beveiliging). Bijna 250 professionals, voornamelijk werkzaam bij gemeenten, hulpdiensten en andere overheden, waren naar Arnhemgekomen. Zij kregen een breed programma voorgeschoteld over veiligheid, kwaliteit en beoordeling van publieksevenementen. Ook werd de stichting SKEN gepresenteerd, die keurmerken voor de sector wil uitgeven.

    Download

  • Ruimte voor draadloze microfoons door Jos van de Haterd, Zichtlijnen 137, juli 2011

    Voor gebruikers van draadloze microfoons verandert er de komende jaren een en ander. In overleg met Agentschap Telecom is bereikt dat met onze sector rekening wordt gehouden.

    Download

  • Toespreekinstallatie in De Doelen door Cees Wagenaar, Zichtlijnen 137, juli 2011

    De grote zaal van De Doelen in Rotterdam heeft, behalve een installatie voormuziekversterking, een aparte installatie om het gesproken woord te versterken. De installatie kwam tot stand in nauwe samenwerking tussen opdrachtgever, akoestisch adviseur en leverancier. Cees Wagenaar beschrijft de eisen, het ontwerp, de problemen die ze in de praktijk tegenkwamen en de uiteindelijke oplevering.

    Download

  • Niets werkt zo goed als een incident, door Koen Koch, Zichtlijnen 136, mei 2011

    Themadag ‘Veiligheid boven alles’ in Schouwburg De Meerse.

    Download

  • “Waarom? Omdat ik in de doelstellingen geloof!” door Jos van de Haterd, Zichtlijnen 136, mei 2011

    Wie lid is van de VPT, is indirect ook lid van Oistat. Maar hoeveel VPT-leden weten wat Oistat is en doet? Reden voor een interview met Louis Janssen, sinds anderhalf jaar President van Oistat, de internationale organisatie van scenografen, theatertechnici en architecten. ‘Het is nogal wat voor een eenvoudige theatertechnicus om voorzitter te worden van zo’n club.’

    Download

  • Grensverleggende Opera door David Staples, Zichtlijnen 135, maart 2011

    Eind september ging in Monaco een opera in première waarin de hoofdpersoon zijn sterfelijkheid probeert te ontlopen door voort te leven in de apparaten, de verlichting en de wanden van zijn woonkamer, die zo één groot levend systeem wordt. Het koor dat de handeling vertelt en becommentarieert bestaat uit elf robots. David Staples reisde van Londen naar Monaco om de opera te zien.

    Download

  • Energiezuinig licht de toekomstwaarde, Zichtlijnen 134, januari 2011

    De winst bij energiezuinig licht valt niet te halen in gewicht, bekabeling of op- en afbouw. Die zijn vergelijkbaar met een conventionele set. De grote winst zit hem in het energieverbruik: het aangesloten vermogen van de conventionele set is 141 kW tegenover de duurzame set 24 kW. Het advies van Hugo van Uum aan gebruikers, theaters, gezelschappen: ‘Start met onderzoek! Weet wat je per productie verbruikt. Onderzoek waar je snel resultaat kunt boeken.

    Download

  • Conclusies onderzoek energiezuinig licht in het theater, door Jos van de Haterd en Hugo van Uum, Zl 134, jan 2011

    Hoeveel energie kunnen we besparen met nieuwe, energiezuinige armaturen? Hoe goed zijn ze voor het belichten van een voorstelling? Hoe beleeft het publiek dit licht? Wat is het artistieke oordeel? De VPT organiseerde een onderzoeksproject. In dit nummer van Zichtlijnen een samenvatting van de resultaten.

    Download

  • Resultaten van metingen, publieksenquête, klankbordgroep en symposium van energiezuinig licht, Zichtlijnen 134, januari 2011

    Hoeveel energie kunnen we besparen met nieuwe, energiezuinige armaturen? Hoe goed zijn ze voor het belichten van een voorstelling? Hoe beleeft het publiek dit licht? Wat is het artistieke oordeel? De VPT organiseerde een onderzoeksproject. In dit nummer van Zichtlijnen een samenvatting van de resultaten.

    Download

  • De beleving van energiezuinig licht, Zichtlijnen 134, januari 2011

    Onderzoek naar energiezuinig licht is meer dan het meten van de lichteigenschappen en stroomverbruik. Uiteindelijk staat of valt alles met het subjectieve oordeel van het publiek, de ontwerpers en de artistieke staf. Daarom stond op 3 november in Rotterdam die subjectieve beleving centraal.

    Download

  • Symposium Duurzaamheid on Stage! door Alies Veul en Jos van de Haterd, Zichtlijnen 134, januari 2011

    De directe aanleiding voor Duurzaamheid on stage! op 6 december in De Spiegel in Zwolle was het onderzoek naar duurzaam theaterlicht, zie elders in dit nummer. Maar het symposium ging verder dan theaterlicht. Het ging ook over doeken en decor, over afval en vervoer. Er waren workshops over ‘meten is weten’ en tips voor snelle besparingen. En bovenal ging het over bewustwording.

    Download

  • Glasvezel in Rotterdam door Jorg Schellekens, Zichtlijnen 134, januari 2011

    In de Rotterdamse Schouwburg ligt een glasvezelnetwerk voor alle audioverkeer. Jorg Schellekens sprak over de mogelijkheden en technische details met Wilbert Bongers, geluidstechnicus van de schouwburg, en salesmanager Bart Hilberink van leverancier Amptec.

    Download

  • Duurzaam on stage door Jos van de Haterd, Zichtlijnen 133, november 2010

    De VPT is bezig met een groot onderzoek naar duurzame podiumverlichting. In de vorige Zichtlijnen schreven we over opzet en achtergrond. In dit deel beschrijven we de metingen en de lichtplannen. Op 6 december worden de resultaten gepresenteerd tijdens het symposium Duurzaamheid on stage! in De Spiegel in Zwolle.

    Download

  •  
    ‘Dit is geen onderzoek naar ledlicht’ door Jos van de Haterd, Zichtlijnen 132, september 2010

    De VPT organiseert een groot onderzoek naar de technische neartistieke aspecten van duurzame theaterbelichting. Begin december volgt een symposium. Projectcoördinator Hugo van Uum licht toe.

    Download

  •  
    Geluid bij Nacht door Coen Jongsma, september 2010

    Bij de voorstelling Nacht dragen de toeschouwers koptelefoons. Tekst, muziek en regie is van Thibaud Delpeut, het geluidsontwerp is van Pim van den Heuvel. Met Coen Jongsma spreken zij over het hoe en waarom van de voorstelling, de soundscapes en de achterliggende techniek.

    Download

  • Geen woorden maar daden, een vliegende start met duurzaamheid, Jeroen de Leeuw, Zichtlijnen 130, mei 2010

    Download

  • Het minste der middelen, The Song/ Rosas door Niko Bovenberg, Zichtlijnen 130, mei 2010

    Ontwerp en techniek van The Song zijn minimalistisch als de voorstelling zelf. Er wordt één bewegende spot gebruikt en er zijn flarden te horen van The White Album van The Beatles. Johan Penson gaf in januari een lezing over The Song tijdens de Vakbeurs Theatertechniek. Niko Bovenberg ging naar Gent om de voorstelling te zien.

    Download

  • Vakbeurs Theatertechniek 2010 De Groene Lezingen, Jeroen de Leeuw en Jos van de Haterd, Zichtlijnen 129, maart 2010

    Download

  • Onderzoek naar duurzaamheid onder Nederlandse podia, Jeroen de Leeuw, Zichtlijnen 127, november 2009

    Download

  • Het Gelders Orkest is aansprakelijk voor gehoorschade, Pauline Beran, Zichtlijnen 127, november 2009

    Het Gelders Orkest is aansprakelijk voor de gehoorschade van cellist Hans Borstlap. Dat besliste het gerechtshof Arnhem op 18 augustus 2009, na veertien jaar procederen. Orkesten en andere werkgevers in de podiumkunsten vragen zich nu af: kunnen wij ook zo’n procedure aan onze broek  krijgen? En wat kunnen we doen om dat te voorkomen? Pauline Beran werpt haar juridische licht op de zaak.

    Download

  • Nieuw geluid door Jos van de Haterd, Zichtlijnen 127, november 2009

    De Flint in Amersfoort heeft in augustus de geluidsinstallatie in de grote zaal grondig vernieuwd. Anderhalf jaar geleden begonnen ze met het hele proces. Hoe ze het hebben aangepakt is leerzaam.

    Download

  • Onderzoek naar veiligheid rond de orkestbak, Jos van de Haterd en Kas van Huisstede, Zl 126, sept 2009

    Download

  • De Straattheaterkar door Bob Wenstedt, Zichtlijnen 126, september 2009

    Een slimme, praktische oplossing waar ook veel collega’s iets aan kunnen hebben. Zo’n oplossing is de Straattheaterkar. Bob Wenstedt schrijft over de kar die hij zelf heeft ontwikkeld en gebouwd.

    Download

  • Overname en doorstart toneeltechnische bedrijven door Gerbrand Borgdorff, Zichtlijnen 126, september 2009

    Twee jaar geleden, op 11 juni 2007, werd tijdens een drukbezochte VPT-bijeenkomst teruggekeken op een van de grootste operaties in de geschiedenis van de Nederlandse theatertechniek: de mechanisering en automatisering van alle hijsinstallaties. De hoofdsponsors waren Roden Staal, Stakebrand en Trekwerk. Wie toen voorspeld had dat twee van die drie failliet zouden gaan, zou voor gek zijn verklaard. Toch is dat gebeurd. Uit Roden Staal is het nieuwe bedrijf DTS2 ontstaan. En Stakebrand is nu een zusterbedrijf van... Trekwerk. Wat betekent dit voor de klanten? Hoe staat het met de garantie? Worden de restpunten nog afgehandeld? Hoe staat het met de service van de besturing? Gerbrand Borgdorff sprak met de nieuwe eigenaars.

    Download

  • Duurzaam inkopen door Lowie Looijen en Harm van Dijk, Zichtlijnen 125, juli 2009

    De overheid gaat vanaf 2010 specifieke eisen stellen aan duurzaamheid bij elke inkoop. Vroeg of laat krijgen ook culturele instellingen en hun toeleveranciers hiermee te maken. De auteurs bepleiten dat de sector zelf het voortouw neemt.

    Download

  • Dossier Orkestbak door Jos van de Haterd, Zichtlijnen 125, juli 2009

    De orkestbak is in elk theater een complex gebied, ingeklemd tussen toneel en publiek. De bak moet groot genoeg zijn, goed toegankelijk, akoestisch goede condities bieden en hij moet goed ingericht zijn, niet te koud of te warm, en veilig. Op 4 mei organiseerde de VPT een expertbijeenkomst over dit onderwerp.

    Download

  • De weg naar een orkestbaknet door Sebastiaan van Haperen, Zichtlijnen 125, juli 2009

    Valbeveiliging rond de orkestbak is een actueel thema in de schouwburgen. Een veiligheidsnet is zeker niet dé oplossing voor alle risico’s, maar wel één van de middelen om te verhinderen dat mensen in de orkestbak vallen. En in iedere schouwburg is de situatie weer anders. In dit artikel beschrijft Sebas van Haperen de specifieke problemen en oplossingen in Utrecht.

    Download

  • Arbocatalogus Podiumkunsten in de steigers door Aart Kraak, Zichtlijnen 125, juli 2009

    Op dit moment wordt volop gewerkt aan de Arbocatalogus Podiumkunsten. Wat staat erin? Wanneer is hij klaar? En wat voor status heeft zo’n ding? Hier vindt u de antwoorden.

    Download

  • Duurzaam gebouwenbeheer van de Rotterdamse Schouwburg, Zichtlijnen 124, mei 2009

    Download

  • Arbeidsinspectie kritisch positief, Zichtlijnen 124, mei 2009

    Download

  • Productieleiders krijgen erkenning in nieuwe CAO, Zichtlijnen 124, mei 2009

    Vier jaar geleden kwamen vijfenzeventig productieleiders in de podiumkunsten voor het eerst bij elkaar. Edith den Hamer maakt de balans op. Er is veel gebeurd aan uitwisseling en kennisontwikkeling. Concreet resultaat: erkenning voor de productieleiders in de nieuwe CAO.

    Download

  •  
    Technisch nieuws: Buiten uw schuld in de problemen?, Zichtlijnen 121, november 2008

    Misschien kan het Hans Boswinkel Fonds (HBF) iets voor u betekenen in de vorm van een financiële bijdrage. Hierbij gelden wel een aantal voorwaarden.

    Lees meer

  • Veilig studeren, Pauline Beran, Zichtlijnen 120, september 2008

    'Hoeveel avontuur wil een opleiding creëren?' Veilig dit, veilig dat. Alles moet tegenwoordig veilig. Hoe zit het eigenlijk met veilig studeren? Welke risico's lopen studenten theatertechniek tijdens hun opleiding? Het begin van het nieuwe studiejaar is een mooi moment om daar wat licht op te werpen.

    Lees meer

  • Welke eisen stelt Europa aan gehoorbescherming?, Willem Westermann, Zichtlijnen 118, april 2008

    Geluid blijft een hoofdzaak De podiumkunsten kwamen vorig jaar als eerste met een arbocatalogus en dat hebben we geweten. Interviews hoe het zo gekomen was. Voorlichtingsbijeenkomsten voor MKB Nederland, VNO-NCW, het Normalisatie-instituut en belangstellende branches. Stukjes in de krant van het ministerie van SZW. Kortom: nieuwsgierigheid, bewondering en enthousiasme. Maar wat hebben we zelf gedaan met onze catalogus?

    Lees meer

  • Terugblik op de staking van theatertechnici van 19 mei 1978, Magne van den Berg, Zichtlijnen 118, april 2008

    'Dan moesten we maar gaan staken'

    Op 19 mei 1978 legden theatertechnici in Nederland hun werk neer. Een unicum in de theatergeschiedenis. Van de 23 voorstellingen die de gesubsidieerde gezelschappen zouden geven, ging er die dag maar één door - een besloten voorstelling voor gedetineerden in een Rotterdamse gevangenis. De inzet was bescheiden - een werkweek van gemiddeld 50 en maximaal 60 uur. Toch kostte het de nodige moeite, niet alleen om de werkgevers te overreden, maar ook om de technici te overtuigen dat de voorstelling deze ene keer niet moest doorgaan.

  • Wijziging normering elektro, Frank Smit, Zichtlijnen 116, januari 2008

    De NEN1010 is gewijzigd en er komt een NTA voor tijdelijke installaties. Frank Smit zet de relevante elektrotechnische normen op een rij en kijkt alvast vooruit.

    Lees meer

  • Welke bescherming biedt de arbowet aan de freelancer, Pauline Beran, Zichtlijnen 112, mei 2007

    Welke bescherming biedt de arbowet aan de freelancer Vrij en kwetsbaar (2)

    Lees meer

  • Veiligheid op en rond het podium, Michiel van der Zijde, Zichtlijnen 112, mei 2007

    Veiligheid op en rond het podium We staan rechtop, nu moeten we nog leren lopen.

    Lees meer

  • Brand meester op het podium, Jeroen de Leeuw, Zichtlijnen 111, maart 2007

    Op 22 januari werd de themadag Brandveiligheid decors gehouden in Den Haag bij theater De Appel. De sprekers stonden in het fascinerende decor van de voorstelling Navragen. Voorzitter Bert Determann begon met de constatering dat de podiumsector eigenlijk al behoorlijk brandveilig is. ‘Al kennen we doorgaans de letter van de wet niet, in de podiumsector zelf wordt altijd goed nagedacht, ook over brandveiligheid.’

    Lees meer

  • Overzicht bestaande en nieuwe regelgeving Brandveiligheid van decors, Willem Westermann, Zichtlijnen 111, maart 2007

    Overzicht bestaande en nieuwe regelgeving Brandveiligheid van decors.

    Lees meer

  •  
    Trekkenwanddagboek deel 4: Vier meter in drie kwartier, Hugo Stolwijk, Zichtlijnen 105, maart 2006

    De voorstelling Amadeus in de regie van Matthijs Rümke speelde in tien theaters door heel Nederland met Jeroen Krabbé als Salieri en Marc-Marie Huybregts als Wolfgang Amadeus Mozart.

    Lees meer

  •  
    Column: Zelfregulering, Aart Kraak, Zichtlijnen 105, maart 2006

    De firma Hoza uit het Groningse Scheemda was onlangs prominent in het nieuws. De directeur van dit staalbedrijf had blijkbaar vernomen dat de overheid in de nieuwe Arbowet minder regels wil stellen en het omschrijven van normen en richtlijnen aan de private sector over wil laten.

    Lees meer

  •  
    Werkgever aansprakelijk - Nieuwe jurisprudentie na ongeval in Ivoorkust, Pauline Beran, Zichtlijnen 105, maart 2006

    In Zichtlijnen 104 kon u lezen hoe het zit met arbo in het buitenland, welke regels daar gelden en wie er aansprakelijk is. De werkgever blijft voor de volle honderd procent aansprakelijk voor schade van de werknemer door ongeval of letsel tijdens het werk.

    Lees meer

  •  
    VPT-berichten, Zichtlijnen 105, maart 2006

    Themadagen VPT tot en met oktober 2006, VPT-lezingenprogramma op Vakbeurs Theatertechniek succesvol verlopen en Nieuwe leden VPT

    Lees meer

  •  
    Normbladen nr. 1 en 2, Commissie VGWT, Zichtlijnen 68, januari 2000

    De commissie Veiligheid, Gezondheid en Welzijn in het Theater (VGWT) houdt zich bezig met preventie en volumebeheersing van arbeidsongeschiktheid in de theaterbranche. Hiertoe is zij in continu gesprek met de overheid en geeft zij informatie aan haar leden.

    Lees meer

  •  
    Ook met een Arbo-convenant kan je nog doodvallen, Monique ten Boske, Zichtlijnen 68, januari 2000

    Op dinsdag 25 januari zal staatssecretaris Hoogervorst van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op de Vakbeurs in Den Haag een toelichting geven op het Arbo–convenant dat de overheid en de theaterbranche zijn overeengekomen.

    Lees meer

  •  
    Het was niet uit liefde, het was om je geld…, Pauline Beran, Zichtlijnen 68, januari 2000

    Collectieve arbeidsovereenkomsten in het theater Dat er ook voor podiumkunstenaars CAO's bestaan lijkt tegenwoordig vanzelfsprekend.

    Lees meer

  • Als het maar geen arbozorg heet, George Evers en Femke Rijenga, Zichtlijnen 61, november 1998

    Voor veel kleine organisaties is het niet eenvoudig om voortdurend te werken aan het verbeteren van de arbeidsomstandigheden. Directeuren van dergelijke kleine organisaties moeten dagelijks een groot aantal problemen oplossen. De werkwijze is veelal resultaatgericht.

    Lees meer

  •  
    Boete zonder schuld, de tweede akte, Pauline Beran, Zichtlijnen 59, juli 1998

    In Zichtlijnen 57 van maart 1998 hebben we u opgeschrikt met een artikel over het strafrecht in het theater bij overtreding van de Arbeidstijdenwet (ATW).

    Lees meer

  •  
    Rectificatie, Commissie voor Aanbevelingen Veiligheid in het Theater, Zichtlijnen 51, maart 1997

    Het artikel over de verbeteringen aan de PAR leverde nogal wat reacties op. Enkele van deze reacties zijn het vermelden waard.

    Lees meer

  •  
    Arbo, cultuurverandering of cultuurschok, Eric Japenga uit Zichtlijnen 51, maart 1997

    Sinds 1 januari 1994 is de nieuwe ArbeidsOmstandighedenwet (Arbowet) van kracht. Deze wet zal er ook in het theater toe moeten leiden dat er geen misstanden meer voorkomen op het vlak van de arbeidsomstandigheden. Door de wetgever wordt voortaan gesproken van Arbozorg.

    Lees meer

  •  
    Consulenten OVAV-verklaring, Pauline Beran, Zichtlijnen 48, september 1996

    In Zichtlijnen 47 van juni 1996 stonden mogelijkheden en onmogelijkheden voor het verkrijgen van een zogenaamde OVAV-verklaring voor freelancers. Waar kunnen belangstellenden en belanghebbenden nu terecht wanneer zij over deze kwestie vragen hebben?

    Lees meer

  •  
    Bedrijfsongevallen, arbeidsinspectie en aansprakelijkheid, Pauline Beran, Zichtlijnen 38, december 1994

    Een onveilige overstap kan de oorzaak van een ongeluk zijn, of ondeugdelijke apparatuur, of een combinatie van onzorgvuldig handelen en materiaal dat niet volgens de veiligheidsvoorschriften gebruikt wordt (als die er al zijn).

    Lees meer

  •  
    Ziek worden in Nederland, een hele verandering, Jaap Jong, Zichtlijnen 28, april 1993

    Nederland is bezig met een grote operatie ‘Herziening sociaal zekerheidsstelsel’. Vanuit de gedachte dat het huidige stelsel langzamerhand onbetaalbaar is geworden en dat het heeft geleid tot te grote aantallen mensen die afhankelijk zijn van een uitkering, wordt nu gewerkt aan het beheersbaar maken van zowel kosten, als aantallen.

    Lees meer

  •  
    Theatertechnicus in Nederland, Huub van Oosterhout, Zichtlijnen 28, april 1993

    Is de Nederlandse theatertechnicus goed op de hoogte of maken gezelschappen en gemakzucht hem of haar steeds minder slim? Steeds vaker moet ik constateren dat gezelschappen in Nederland, maar ook in het buitenland, bezig zijn de technische kennis in theaters te verkleinen.

    Lees meer

  •  
    Bericht van de commissie van aanbevelingen, Zichtlijnen 28, april 1993

    Het is alweer anderhalf jaar geleden dat een overzicht werd gepubliceerd van de diverse Publikatiebladen van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de NEN-bladen van het Nederlands Normalisatie Instituut die betrekking hebben op omstandigheden binnen het theaterbedrijf.

    Lees meer

  •  
    Aanbevelingen veiligheidsvoorschriften, Zichtlijnen 28, april 1993

    In de vorige nummers van Zichtlijnen heeft u kennis kunnen nemen van deel 1 van de Duitse aanbevelingen veiligheidsvoorschriften voor het theater, vertaald en op de de Nederlandse situatie toegepast. In dit nummer volgt nu deel 2.

    Lees meer

  •  
    Trilogie van het zomerverblijf, Mechteld van Gestel, Zichtlijnen 28, april 1993

    In het Appeltheater in Den Haag draait momenteel de voorstelling Trilogie van het zomerverblijf van Erik Vos, naar een drietal met elkaar samenhangende toneelstukken van de 18e-eeuwse Italiaanse schrijver Carlos Goldoni.

    Lees meer

  •  
    Welzijn en gezondheid in het theaterbedrijf, John Lakwijk, Zichtlijnen 27, februari 1993

    Technici in theaters werken met technici van gezelschappen. Daarbij praten ze met elkaar en bespreken elkaars problemen. Bij de commissie voor aanbevelingen van veiligheidsvoorschriften leidt de inhoud van dergelijke gesprekken nog al eens tot verbazing.

    Lees meer

  •  
    Ingezonden brief, Han Ellenbroek, Zichtlijnen 27, februari 1993

    Geachte redactie, c.q. commissie, Naar aanleiding van de aanbevelingen veiligheidsvoorschriften (Zichtlijnen 25, oktober 1992) heb ik enige op- en aanmerkingen. Er wordt geschreven dat de aanbevelingen overgenomen zijn uit Duitsland en aangepast zijn aan de Nederlandse situatie.

    Lees meer

  •  
    Nieuwe CAO Technische Organisatie Muziektheater, Frans van Haaren, Zichtlijn 12, augustus 1990

    Voor de oprichting van de Technische Organisatie Muziektheater (TOM) in 1986 was uiteraard een CAO noodzakelijk. Deze had als belangrijkste kenmerk dat de grenzen die de arbeidswet stelt ten aanzien van de arbeidstijden gehandhaafd zouden kunnen worden.

    Lees meer

  •  
    Vervroegde pensionering?, Dhian Siang Lie, Zichtlijn 12, augustus 1990

    In Zichtlijn nr. 11, juni 1990 stelde Chris Lievaart in zijn interview met Gerard Voskuilen de vraag of er toch niet eens gesproken zou moeten worden over het recht voor theatertechnici om met 55 jaar met pensioen te gaan.

    Lees meer

  •  
    Toneelmeester in een middelgroot theater, Chris Lievaart, Zichtlijn 12, augustus 1990

    In de serie monografieën van technische beroepen is een toneelmeester van een middelgrote schouwburg aan de beurt. Voor het interview stond Gert Mensink van Schouwburg Hengelo model.

    Lees meer

  •  
    Brieven aan de redactie, Aryan Kleykamp, Zichtlijn 12, augustus 1990

    De haren te berge Geachte redactie, In Zichtlijn nr. 10 (april 1990) berichtte ik over de perikelen rond de reorganisatie van het Cultureel Centrum Amstelveen. Hierover later meer.

    Lees meer

  •  
    ARBO-wet en theater, John Lakwijk, Zichtlijn 11, juni 1990

    Als lid van de veiligheidscommissie heeft John Lakwijk, theatertechnicus in de Stadsschouwburg van Eindhoven, zich georiënteerd op de ARBO-wet, waarover hieronder een eerste verslag van zijn hand.

    Lees meer

  •  
    Geluid in de praktijk / deel 3, Martijn Hasebos, Zichtlijn 10, april 1990

    Toneelgroep Amsterdam bracht op 4 april j.l. de première van Ballet. Dit is geen balletvoorstelling maar een toneelstuk, geregisseerd door Gerardjan Rijnders. Op het moment dat dit artikel geschreven wordt, woeden de repetities nog in volle hevigheid in de Stadsschouwburg in Amsterdam.

    Lees meer

  •  
    Bericht van de Commissie van aanbevelingen voor de veiligheid in het theater, Frits van den Haspel, Zichtlijn 10, april 1990

    In Zichtlijn nr. 9 werd door de veiligheidscommissie aandacht besteed aan het fenomeen ‘kettingwerk’ (pag. 20-21). In vervolg hierop wordt in het onderstaande artikel nog iets verder uitgeweid over ‘touwwerk’.

    Lees meer

  •  
    Rectificatie foto kettingen, Frits van den Haspel, Zichtlijn 10, april 1990

    Het bijschrift bij de foto in het artikel van de veiligheidscommissie over kettingwerk in het vorige nummer van Zichtlijn (pag. 20) is niet correct.

    Lees meer

  •  
    Korte theaterflits uit Los Angeles, Frits van den Haspel, Zichtlijn 8, december 1989

    In de zomer van 1988 bracht Frits van den Haspel zijn vakantie in de Verenigde Staten door. Het bloed kruipt waar het niet kan gaan, dus bezocht hij her en der een theater.

    Lees meer

  •  
    De Ring in Bayreuth, Chris Lievaart, Zichtlijn 8, december 1989

    Elke zes jaar produceert het Festspielhaus in Bayreuth een nieuwe ‘Ring des Nibelungen’. In 1976 werd de ‘Ring’ geregisseerd en ontworpen door Patrice Chéreau (Frankrijk) en Richard Peduzzi, in 1982 door Peter Hall (Engeland) en William Dudley, in 1988 door Harry Kupfer (DDR) en Hans Schavernoch.

    Lees meer

  •  
    Commissie veiligheid, Frits van den Haspel, Zichtlijn 8, december 1989

    De ‘Commissie van aanbevelingen voor de veiligheid in het theater’, kortweg de ‘Commissie veiligheid’ genoemd, is nu een jaar aan het werk. De leden van deze groep (Martin Haars, Hans Derek, Henk ter Haar, John Lakwijk, Ron Weinberg, Frits van den Haspel en Fred-Paul Vogel) komen eens per maand bij elkaar.

    Lees meer

  •  
    Cabaret in Carré: “Iedereen praat over Broadway, maar het staat hier groter!”, Thijs Gennissen, Zichtlijn 7, oktober 1989

    Na het succes van A Night at the Cotton Club staat de volgende musical alweer op de planken van Carré. Ditmaal is het Cabaret, samen met Sweet Charity de musicals die dit theaterseizoen door Joop van den Ende worden uitgebracht.

    Lees meer

  •  
    Damnation de Faust: grenzen aan de groei, E. van de Vijver, Nieuwsbrief 4, maart 1989

    Op 10 februari jl. ging in Het Muziektheater in Amsterdam, de opera La Damnation de Faust van de 19e-eeuwse componist Hector Berlioz in première. De regie van deze productie was in handen van Harry Kupfer, bijgestaan door kostuumontwerper Reinhard Heinrich en decorontwerper Hans Schavernoch.

    Lees meer

  •  
    “Het is een heel braaf, regelrecht toneelstuk”, Theo van Apeldoorn, Nieuwsbrief 4, maart 1989

    Beeldend kunstenaar Jeroen Henneman (46) houdt eigenlijk helemaal niet van toneel. Het windt hem niet op, boeit hem niet en het zet zijn fantasie niet in werking. Alleen Pierre Bokma, Peter Oosthoek en Kitty Courbois kunnen hem zo nu en dan nog wel bekoren.

    Lees meer

  •  
    Commissie van aanbeveling voor veiligheid in het theater, Nieuwsbrief 3, januari 1989

    In de Nieuwsbrief is al eerder gemeld, dat direct na de ‘veiligheidsdag’ in Arnhem in april j.l. een aantal leden besloot een commissie van aanbeveling op het gebied van veiligheid op te richten.

    Lees meer

  •  
    Terugblikken op Solid Ashes, Theo van Apeldoorn, Nieuwsbrief 2, november 1988

    Over zware kritiek, duizend kilo verse takjes en dromen van een afstandsbediening

    Lees meer

  •  
    Een uit zijn voegen gegroeid fenomeen, Theo van Apeldoorn, Nieuwsbrief 2, november 1988

    Voor de achtste en voorlopig laatste keer organiseerde Peter Floor (37) afgelopen zomer de Uitmarkt in Amsterdam. Met de nadruk op in Amsterdam. Want de Amsterdamse Uitmarkt, zo mag het van Floor niet heten.

    Lees meer

  •  
    Bliksemflits van de autosloop, Gerbrand Borgdorff, Zichtlijnen 168, september 2016

    Wie voorstellingen heeft gezien uit de Ring-cyclus van Wagner van de Nationale Opera en Ballet, herinnert zich zeker de schitterende effecten. Zo knetterde de bliksem levensecht over het toneel om de toorn van de goden te verbeelden. Hoe kregen ze die dramatische (ont)lading voor elkaar?

    Download

  •  
    Waar ligt de grens? Maud Mentink, Zichtlijnen 169, november 2016

    De theaterbudgetten nemen af, maar de productie blijft vrijwel gelijk. Is hier sprake van een economisch wonder, of gaan de vergoedingen in de richting van het onbehoorlijke? Het Transitiebureau wil dit probleem in kaart brengen en bespreekbaar maken. Een nieuwe gedragscode moet het evenwicht terugbrengen. 

    Download

  •  
    Aan het werk, Coen Jongsma, Zichtlijnen 172, mei 2017

    Een donderdagmiddag, begin april. Met een willemjantje zet Isabel Voorbij een kabelboompje vast voor een serie kleine bewegende ledspotjes die ze net heeft ingehangen. 

    Download

  •  
    DOSSIER: Oldtimers, Zichtlijnen 172, mei 2017

    Vliegen van linksvoor naar rechtsachter, Eric de Ruijter
    Niet alleen om nostalgische redenen is het de moeite waard om de klassieke negentiendeeeuwse theatertechniek te koesteren. Het is ook een rijke bron van kennis en vooruitgang. De machinerie van henneptouwen en houten trommels is soms zelfs superieur aan de gemechaniseerde trekkenwand.

    Onbeperkt houdbaar, Bastiaan Schoof
    Theatertechnici lijken niet kapot te krijgen. Zichtlijnen was weleens benieuwd tot welke leeftijd zij doorwerken. Wie zijn de alleroudste rotten en hoe hebben zij het vak zien veranderen? Een drieluik: “Vroeger ging het er misschien iets amateuristischer aan toe, maar we hadden wel veel lol.”

    Voorstelling schrijft geschiedenis, Jorg Schellekens
    Als een voorstelling uitgroeit tot een klassieker, haakt de gebruikte apparatuur op een gegeven moment af. Daarover – en nog veel meer – spreekt Jorg Schellekens met Arthur Sauer. Sauer is componist en techniekfreak, en medemaker van De Grote Oorlog van Hotel Modern.

    Download

  •  
    Zwaar belast, maar dik tevreden, Eric de Ruijter, Zichtlijnen 172, mei 2017

    Meer doen met minder middelen en minder mensen – de sector is er maar al te bekend mee. Zichtlijnen wilde uit eerste hand horen hoe werkenden in de podiumtechniek de steeds hogere werkbelasting ervaren. Wat waren de belangrijkste bevindingen?

    Download

  •  
    Bedrijven die in het afgelopen verenigingsjaar financiële steun verleenden aan de Vereniging, Nieuwsbrief 2, november 1988

    Bedrijven die in het afgelopen verenigingsjaar financiële steun verleenden aan de Vereniging:

    Lees meer

LID WORDEN